Teal Swan Transcripts 792
Cách số 1 khiến con người tự cản trở điều
mình thực sự muốn
06-12-2025
Thoạt nhìn, thật
sự rất khó tin rằng khi bạn có một thứ mà bạn rất, rất cần và rất, rất muốn,
thì chính thứ có thể đang cản trở bạn đạt được điều đó… lại là chính bạn. Nghe
thì hoàn toàn nghịch lý, nhưng sự thật là ai trong chúng ta cũng có những cách
tự ngăn mình đạt được những thứ mà mình mong muốn nhất.
Trong video hôm
nay, tôi sẽ chia sẻ với bạn cách số một mà chúng ta tự cản trở những gì mình cần
và mình muốn, cũng như bạn có thể làm gì để hóa giải điều đó. Tôi sẽ nói thẳng
luôn cho bạn biết đó là gì: đó là những nhân dạng bảo vệ của chúng ta. Với phần
lớn bạn đang xem, điều này có thể không dễ hiểu ngay lập tức, nên để tôi giải
thích.
Con người điều
chỉnh và thay đổi bản thân tùy theo môi trường mà họ đang sống cũng như những
người xung quanh họ. Điều này bắt đầu từ khi chúng ta còn là trẻ con. Chúng ta
thích nghi với tính cách, niềm tin, mong muốn, nhu cầu, sở thích và sự ghét bỏ
của cha mẹ. Chúng ta thích nghi với văn hóa. Chúng ta thích nghi với ngôn ngữ
mà mình được dạy để nói. Chúng ta thích nghi với trường học nơi mình được giáo
dục. Chúng ta thích nghi với những người bạn đồng trang lứa mà mình gắn bó.
Chúng ta thích nghi với xã hội nói chung. Và đặc biệt, chúng ta thích nghi với
những tình huống sang chấn mà mình gặp phải.
Một định nghĩa
đơn giản về sang chấn là sự đau khổ không được giải tỏa. Điều bạn nên chú ý ở định
nghĩa này là: nó có thể bao gồm từ việc một em bé bị cai sữa, cho tới những trải
nghiệm kéo dài khiến bạn cảm thấy mình kém cỏi hơn người khác hoặc chỉ được yêu
thương dựa trên chất lượng thành tích của mình, cho tới những chuyện như chiến
tranh hay tai nạn xe tốc độ cao, lạm dụng phức hợp.
Sang chấn là thứ
xảy ra với mọi tầng lớp xã hội, ở mọi độ tuổi, chủng tộc, giai cấp, tôn giáo
hay giới tính. Có vô vàn kiểu sang chấn mà một con người có thể trải qua trên
Trái Đất này. Ai cũng có sang chấn. Ai cũng từng trải qua một dạng đau khổ nào
đó trong đời mà chưa được giải quyết trọn vẹn. Và ai cũng đã tạo ra những sự
thích nghi về mặt nhân cách như một hệ quả của việc trải qua sang chấn.
Khi chúng ta trải
nghiệm sang chấn, ý thức của chúng ta bị phân tách. Đó là một hành động tự bảo
toàn. Khi sang chấn xảy ra, chúng ta tạo ra một sự chia tách giữa phần bản thân
dễ tổn thương và phần bản thân đã đối phó với sự dễ tổn thương đó để tự bảo vệ
mình trong hoàn cảnh cụ thể ấy.
Sau đó, chúng ta
đồng nhất bản thân với những phần đã biết cách đối phó để sinh tồn. Đó chính là
những khía cạnh đã bảo vệ chúng ta. Chúng giúp chúng ta tránh xa sự dễ tổn
thương của mình càng nhiều càng tốt.
Ví dụ, hãy tưởng
tượng một đứa trẻ trải qua một sự bỏ rơi bất ngờ, kiểu bỏ rơi mà nó không thể
hiểu được. Trong khoảnh khắc đó, đứa trẻ có thể tách mình ra khỏi phần bản thân
đang hoang mang, sợ hãi, bất lực và không hiểu tại sao chuyện này lại xảy ra.
Thay vào đó, nó phát triển một sự thích nghi đối lập: phải tìm hiểu mọi thứ, phải
hiểu hết mọi thứ, phải biết tất cả những gì có thể biết về hành vi con người.
Đứa trẻ này tin
rằng nếu nó chỉ cần biết hết mọi thứ về con người, đặc biệt là về hành vi của
con người, thì nó sẽ không còn bị bất ngờ nữa khi người khác cư xử theo những
cách gây đau đớn. Và thậm chí, có khi nó còn có thể ngăn những điều đó xảy ra.
Nhân dạng bảo vệ này được hình thành để mang lại cho nó cảm giác kiểm soát nhiều
hơn trong các mối quan hệ với người khác. Có thể sau này, người đó trở thành một
nhà tư vấn hay bác sĩ tâm thần.
Nhân dạng bảo vệ
này chính là phần mà họ sẽ đồng nhất bản thân với. Họ sẽ nghĩ: đây chính là
tôi.
Hoặc để cho bạn
một ví dụ khác, giả sử một bé gái lớn lên với một người cha lạnh nhạt, không gắn
kết. Kết quả là cô bé không được bảo vệ. Cô bé sẽ cảm thấy trơ trọi, thiếu sự
quan tâm về mặt xã hội, sợ hãi, và có thể luôn đói khát cảm giác an toàn. Cô bé
có thể thích nghi bằng cách tạo ra một nhân dạng có thể tự lo cho chính mình. Cô
bé có thể phát triển một nhân dạng bảo vệ mang tính áp đảo, độc lập, gan dạ và
có thể vươn lên trong bất kỳ hoàn cảnh nào.
Mỗi con người đều
có những nhân dạng bảo vệ, và chúng đại diện cho một chiến lược thích nghi đối
với chính xác những sự mất an toàn mà họ đã phải đối mặt, dựa trên trải nghiệm
sống độc nhất của họ.
Những nhân dạng
này có thể chính là thứ đã giúp chúng ta thích nghi với cuộc đời và sống sót
qua những sang chấn đó. Nhưng sẽ có một thời điểm, chúng bắt đầu kìm hãm chúng
ta. Chúng ngăn chúng ta đạt được chính những thứ mà ta khao khát nhất, và chúng
ngăn cản sự mở rộng, phát triển cá nhân của chúng ta. Điều này đặc biệt đúng với
những nhân dạng bảo vệ cốt lõi, tức là cách chính yếu mà chúng ta dùng để giữ
cho mình được an toàn.
Để bạn hiểu rõ
hơn, tôi sẽ đưa ra ba ví dụ. Trước hết, tôi muốn bạn gặp Julian. Khi Julian bước
vào tuổi thiếu niên, anh nhận ra rằng không có gì anh có thể làm để khiến những
người xung quanh mình cảm thấy tốt hơn. Ngôi nhà của anh lúc nào cũng là một
vũng lầy của xung đột, và mẹ anh thì bị trầm cảm kinh niên.
Cảm giác bất lực
trong việc cải thiện trạng thái cảm xúc của mọi thứ đã khiến Julian tìm ra một
cách để trốn khỏi cảm xúc của chính mình cũng như của người khác: tập trung vào
điều tích cực. Julian phát triển một chiến lược thích nghi là chỉ nhìn vào mặt
tươi sáng. Anh tạo ra một “cái tôi lạc quan quá mức” - một nhân dạng không hề
quan tâm đến bất kỳ dạng tiêu cực nào.
Vấn đề là bây giờ
Julian đã ngoài 40 tuổi, và anh vô cùng khao khát tìm được một người bạn đời
phù hợp, đặc biệt là để có con. Sau tất cả, anh luôn muốn có một gia đình của
riêng mình. Theo lời Julian, ba người phụ nữ gần nhất mà anh từng yêu đều đi đến
một điểm mà họ bắt đầu gặp vấn đề, rồi kiểu như mất kiểm soát, và cuối cùng thì
rời bỏ anh. Một người thậm chí còn ngoại tình với một trong những người bạn
thân nhất của anh.
Anh ta không hiểu
vì sao chuyện này cứ lặp đi lặp lại. Nhưng vấn đề nằm ở đây: nếu bạn nói chuyện
với cả ba người phụ nữ đó, bạn sẽ rất nhanh nhận ra rằng họ đều không thể tiếp
tục mối quan hệ nữa vì họ cảm thấy cực kỳ cô đơn và bị phán xét trong mối quan
hệ đó. Vì sao họ lại cảm thấy như vậy? Bởi vì nhân dạng bảo vệ “tích cực độc hại”
của Julian khiến cho mỗi lần họ chia sẻ cảm xúc thật của mình, họ đều bị gạt
đi, thậm chí còn bị làm cho xấu hổ vì có những cảm xúc đó và vì suy nghĩ theo
cách của họ. Nó quá tiêu cực.
Dần dần, họ cảm
thấy rằng trong mối quan hệ này không còn chỗ cho cảm xúc hay sự thật nữa, bởi
Julian đã làm rất rõ một điều: chỉ có một thứ duy nhất được chấp nhận, đó là sự
tích cực. Họ bắt đầu cảm thấy tội lỗi, thậm chí xấu hổ, chỉ vì có những cảm xúc
tiêu cực. Chưa dừng lại ở đó, Julian còn vô tình trở thành một người gaslight
(thao túng) mà chính anh ta cũng không hề nhận ra.
Chuyện đó xảy ra
như thế nào? Bất cứ khi nào có điều gì tồi tệ xảy ra, Julian đơn giản là phủ nhận
rằng điều tồi tệ đó đang diễn ra, rồi diễn giải lại mọi thứ theo hướng tích cực.
Điều này khiến hai trong số những người phụ nữ đó bắt đầu nghi ngờ chính sự tỉnh
táo của mình và phải tìm đến nhà tâm lý học. Thêm vào đó, vì Julian không bao
giờ xem trọng bất kỳ phản hồi tiêu cực nào, anh ta cũng không thay đổi hay điều
chỉnh bất cứ điều gì mà những người phụ nữ đó cần để có thể cảm thấy ổn trong mối
quan hệ.
Về bản chất, anh
ta không hề đáp ứng. Julian đang ở một vị trí mà chính nhân dạng bảo vệ cốt lõi
của anh ta là thứ đứng chắn ngay trước mong muốn sâu thẳm nhất trong cuộc đời
anh ta.
Bây giờ, hãy gặp
Naelli. Naelli lớn lên ở Compton, Los Angeles - một khu vực bị tàn phá bởi
nghèo đói và bạo lực băng đảng. Naelli chưa bao giờ biết cha mình là ai, còn mẹ
cô thì nghiện ma túy đá. Cô gần như phải tự lo cho bản thân mình hoàn toàn.
Naelli phát triển
một chiến lược thích nghi bằng cách trở nên nam tính. Cô bắt đầu bắt chước những
người đàn ông có quyền lực nhất trong nền văn hóa xung quanh mình. Sau tất cả,
họ là những người có thể sống sót trong môi trường đó - nhưng họ lại là các thành
viên băng đảng. Vì vậy, Naelli bắt đầu mặc đồ nam tính, tỏ ra cứng rắn, thể hiện
ngôn ngữ cơ thể thô ráp, cứng đờ, mang tính hung hăng, cùng với cách nói chuyện
mang tính đe dọa.
Cô gánh mọi
trách nhiệm lên vai mình để tránh những thảm họa trong tương lai. Cô đồng nhất
bản thân với một phần trong mình - phần có thể xử lý được cuộc sống đường phố
đó. Nhưng vấn đề là, Naelli khao khát được chăm sóc, và tôi muốn nói là khao
khát đến tuyệt vọng. Cô khao khát được trải nghiệm những gì mà một số cô gái
khác ở trường đang có - cảm giác được an toàn và được bảo vệ, theo cách mà cô
có thể trở nên nữ tính, mềm mại, thậm chí vui đùa như cô từng là khi còn rất, rất
nhỏ.
Cô thường chế giễu
những cô gái “cô gái điệu đà”, nhưng ẩn dưới đó là một sự ghen tị cực độ đối với
những gì họ có mà cô thì không. Vấn đề là, với cách mà nhân dạng bảo vệ của cô
vận hành, Naelli lại trở thành một nam châm thu hút những người đàn ông muốn một
người phụ nữ có thể tự lo cho mình, để họ không phải gánh bất kỳ trách nhiệm
nào cho cô cả. Thêm vào đó, vì cô gánh vác mọi thứ, cô thậm chí không nhận ra
khi người khác đang đặt lên vai cô những áp lực vốn không thuộc về cô.
Thế là cô gánh hết
trọng lượng cho tất cả mọi người trong đời mình - ở nhà, ở trường, ở chỗ làm. Bởi
vì cô phát ra tín hiệu nam tính, những người đàn ông yêu thích phụ nữ nữ tính
và sẵn sàng chăm sóc, che chở cho một người phụ nữ thì lại hoàn toàn không hứng
thú với Naelli. Thậm chí, họ còn bị cô làm cho khó chịu và tránh xa. Và cô cũng
không đưa ra bất kỳ lựa chọn nào mà một người phụ nữ nữ tính sẽ đưa ra - những
lựa chọn có thể đặt cô vào một vị thế khác.
Một vị trí cho
phép cô có được chính trải nghiệm mà cô khao khát đến vậy. Cô sẽ phải đưa ra những
lựa chọn gửi đi thông điệp rằng cô muốn điều mình muốn, chứ không phải những lựa
chọn gửi đi thông điệp: “Tránh xa tôi ra. Tôi tự lo được cho mình.”
Với ví dụ thứ
ba, hãy gặp Miles. Miles được nuôi lớn bởi mẹ trong một xã hội rất đề cao phong
trào nữ quyền. Vấn đề nhỏ duy nhất là: mẹ của Miles ghét đàn ông. Vì vậy, bà rất
cẩn thận nuôi dạy con trai mình trở thành hình ảnh hoàn toàn đối lập với bất kỳ
người đàn ông nào từng làm tổn thương bà và làm tổn thương phụ nữ trong suốt
chiều dài lịch sử. Bà đặc biệt cảm thấy bị đe dọa bởi việc một người đàn ông có
bất kỳ quyền lực nào.
Miles thích nghi
với môi trường của mình bằng cách trở thành hiện thân hoàn hảo của một “cậu bé
ngoan”. Anh phát triển một nhân dạng bảo vệ cực kỳ tuân phục, luôn sẵn sàng làm
hài lòng người khác, im lặng và kiểm soát bản thân, luôn tìm kiếm sự lãnh đạo
và sẵn sàng đi theo. Một nhân dạng trông yếu đuối một cách rõ rệt, nhằm làm mọi
người xung quanh mất cảnh giác.
Miles cần và muốn
tạo dựng điều gì đó cho riêng mình. Và anh đang ở thời điểm có cơ hội khởi nghiệp
cùng một người bạn. Anh chưa từng hào hứng với điều gì trong đời như thế này.
Nhưng để thành công trong dự án mới này và thực sự làm nên điều gì đó, anh cần
được người khác xem trọng.
Anh cần có khả
năng lãnh đạo một đội nhóm. Anh cần có khả năng nói chuyện đủ uy lực để nhà đầu
tư sẵn sàng rót vốn và khách hàng sẵn sàng mua hàng. Nhưng điều đó không xảy
ra. Hãy tua nhanh một chút. Miles cứng người lại mỗi khi cần lên tiếng. Anh để
người khác nắm quyền kiểm soát. Anh tìm kiếm sự dẫn dắt thay vì dẫn dắt người
khác.
Vì vậy, đội ngũ
của anh không tôn trọng anh như một người lãnh đạo. Anh không đặt ra ranh giới,
cũng không cứng rắn khi cần. Thế là anh để cho các nhà thầu làm những chuyện tệ
hại và đồng ý với những hợp đồng mà lẽ ra anh không bao giờ nên ký. Người bạn -
cũng là đối tác kinh doanh của anh - bắt đầu cảm thấy rằng anh ta sẽ phải tìm
cách nào đó để tống cổ Miles ra khỏi công việc kinh doanh, bởi hành vi của
Miles là một rủi ro lớn, và anh ta hoàn toàn không thể giữ vai trò lãnh đạo.
Lúc này, chính
nhân dạng bảo vệ của Miles là thứ đang phá hoại điều mà anh khao khát nhất trên
đời.
Bởi vì các nhân
dạng bảo vệ của chúng ta là những thứ đứng chắn trước những gì chúng ta muốn nhất,
và do đó, cũng đứng chắn trước cả sự mở rộng cá nhân lẫn sự mở rộng mang tính
phổ quát. Những nhân dạng bảo vệ này, bằng cách này hay cách khác, sẽ bị phá vỡ.
Điều này đặc biệt đúng trong bối cảnh “nồi áp suất vũ trụ” mà chúng ta đang sống
hiện nay. Chúng ta sẽ bị bẻ gãy.
Những nhân dạng
bảo vệ này sẽ không còn hoạt động vì lợi ích của chúng ta nữa. Nhưng bởi vì
chúng chính là thứ mà chúng ta đã dùng để tự bảo vệ mình, nên quá trình đánh mất
chúng là một quá trình vô cùng khó khăn và đáng sợ. Đó là một quá trình buộc
chúng ta phải đối diện trực diện với chính những điều mà chúng ta sợ hãi nhất.
Chúng ta sẽ bị
buộc phải tái hợp với những khía cạnh dễ tổn thương của chính mình - những phần
mà bấy lâu nay ta đã ẩn nấp phía sau các nhân dạng bảo vệ khi vận hành trong thế
giới này. Đó là những phần của bản thân mà chúng ta đã mất kết nối, thậm chí mất
luôn cả sự nhận biết, từ rất lâu rồi.
Điều chúng ta có
thể làm là đi trước quá trình này. Chúng ta có thể bắt đầu nhận ra những cách
mà mình dùng để giữ an toàn hoặc để thành công, và bắt đầu nhìn thấy rằng chính
những hành vi gắn liền với các chiến lược thích nghi đó, trên thực tế, lại đang
đi ngược lại với những gì ta cần và ta muốn nhất.
Một bài tập bạn
có thể làm là: hãy xác định một sang chấn mà bạn đã trải qua trong cuộc đời
mình. Đó nên là một trải nghiệm đau đớn đã xảy ra, nơi bạn cảm thấy khổ sở, và
nơi mà thật sự không bao giờ có sự giải quyết trọn vẹn cho những gì đã xảy ra.
Nó có thể là điều bạn đánh giá là rất, rất lớn, hoặc cũng có thể là thứ bạn cho
là nhỏ. Nó có thể là một sự kiện xảy ra một lần, hoặc là một trải nghiệm kéo
dài, lặp đi lặp lại.
Bên cạnh sang chấn
đó, bạn hãy viết xuống bạn đã gán cho trải nghiệm đó ý nghĩa gì. Bạn đã hình
thành những niềm tin nào từ nó? Bạn có thể đã đưa ra những quyết định nào vì
nó? Sau đó, bên cạnh mỗi câu trả lời đó, hãy viết tiếp điều gì đã thay đổi ở bạn
và trong cuộc sống của bạn như một hệ quả của trải nghiệm đó.
Hãy nghĩ đến những
câu hỏi như: nhân cách của bạn có thay đổi theo cách nào không? Hành vi của bạn
có thay đổi không? Bạn có thay đổi những gì mình làm mỗi ngày không? Bạn có áp
dụng một cơ chế đối phó nào không? Xem thử bạn có thể nhận diện được chiến lược
thích nghi mà mình đã áp dụng hay không, và từ đó xác định được nhân dạng bảo vệ
tương ứng. Và bên cạnh đó, hãy viết ra cách mà những suy nghĩ, quyết định, hành
vi và hành động gắn với nhân dạng bảo vệ đó có thể đang cản trở bạn đạt được điều
mình muốn.
Bạn có thể làm
bài tập này với bất kỳ trải nghiệm bất lợi nào mà bạn có thể xác định được.
Không cần bác bỏ hay lên án khía cạnh đó của bạn - suy cho cùng, nó chỉ đang cố
gắng giữ cho bạn an toàn hết mức có thể, theo cách tốt nhất mà nó biết.
Điều bạn muốn
làm là một cách có ý thức, bắt đầu thay đổi góc nhìn rằng nhân dạng đó và các
hành vi của nó đang giữ bạn an toàn và đảm bảo thành công cho bạn trong cuộc sống.
Thay vào đó, bạn bắt đầu đưa ra những quyết định khác, thực hành những hành vi
khác và thực hiện những hành động khác - những thứ phù hợp hơn với điều bạn
đang cần và điều bạn đang muốn.
Nếu bạn muốn làm
việc trực tiếp với bất kỳ nhân dạng bảo vệ nào, hoặc triệu hồi một khía cạnh
khác của bạn - một nguồn lực nội tại phù hợp hơn cho việc đạt được điều bạn cần
và muốn - bạn có thể làm điều đó thông qua Công việc với
các phần bê trong.
Nếu bạn muốn tìm
hiểu thêm về Công việc với các phần bê trong, bạn có thể xem video của tôi có tựa
đề: Công
việc với các phần bên trong (Công việc với các phần bên trong là gì và cách thực
hiện).
Ngoài ra, bạn
cũng sẽ được lợi rất nhiều nếu hiểu rõ hơn về các nhân dạng bảo vệ của mình bằng
cách xem một video khác của tôi có tựa đề: Không
hề tồn tại cái gọi là tự phá hoại bản thân.
Khi bạn tích hợp
một cách có ý thức những nhân dạng bảo vệ đang cản trở điều bạn cần và bạn muốn,
bạn sẽ ngày càng trở nên đồng bộ hơn với điều mình thực sự khao khát. Và khi tất
cả các phần trong bạn đều đồng bộ với điều bạn thật sự muốn, thì điều đó thường
sẽ trở thành trải nghiệm sống thực tế của bạn.
Chúc bạn một tuần
thật tốt lành.
Link gốc của bài
viết
https://www.youtube.com/watch?v=w4lLsViBLkY
Theo
dõi trên Facebook
https://www.facebook.com/Go-With-The-Earth-110516891516479/
DANH
SÁCH TẤT CẢ CÁC BÀI VIẾT CỦA TRANG
https://gowiththeearth.blogspot.com/2021/10/tat-ca-sach-co-tai-blogs.html
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét
Lưu ý: Chỉ thành viên của blog này mới được đăng nhận xét.