Go With The Earth: Teal Swan Transcripts 761 - 💔😞⬇️Tự ti ảnh hưởng đến các mối quan hệ của bạn như thế nào?

Teal Swan Transcripts 761

Tự ti ảnh hưởng đến các mối quan hệ của bạn như thế nào?

10-05-2025

Thiếu tự tin vào bản thân gây ra đủ thứ rối ren trong cuộc sống của bất kỳ ai. Người ta dễ thấy mối liên hệ giữa thiếu tự tin vào bản thân và những chuyện như không dám thể hiện bản thân, không dám nắm bắt cơ hội, hay cảm thấy chán nản trong cuộc sống. Nhưng lại khó để thấy được mối liên quan giữa thiếu tự tin vào bản thân và các vấn đề trong mối quan hệ. Trong tập hôm nay, đây chính xác là điều chúng ta sẽ bàn đến: cách mà thiếu tự tin vào bản thân ảnh hưởng đến các mối quan hệ của bạn. Nào, cùng bắt đầu nhé.

#1. Khi thiếu tự tin vào bản thân, bạn trở nên bất an trong các mối quan hệ. Và vì vậy, bạn khiến chính mối quan hệ đó trở nên bất an. Tại sao? Vì bạn không nhìn thấy giá trị của bản thân. Do đó, bạn cũng không thấy được người kia được gì khi ở bên bạn.

Tất cả chúng ta đều biết rằng một người chỉ ở lại trong mối quan hệ khi họ trân trọng chúng ta. Vì vậy, nếu chúng ta cho rằng mình có giá trị thấp, chúng ta mặc định tin rằng mình sẽ bị bỏ rơi. Điều này khiến việc xây dựng một mối gắn kết an toàn trở nên vô cùng khó. Chúng ta trở nên cực kỳ nhạy cảm với bất cứ tín hiệu nào gợi ý rằng có thể mình sẽ bị bỏ lại. Chúng ta bắt đầu áp dụng những hành vi tự bảo vệ, và những cách mà mình hành xử - dù không cần thiết - lại phá hoại chính mối quan hệ đó.

Các hành vi tự bảo vệ bao gồm: kết thúc mối quan hệ một cách không cần thiết trước khi người kia làm điều đó với mình; thu mình lại; tránh bộc lộ bất kỳ sự dễ tổn thương nào; kìm nén sự yêu thương; kìm nén lời khen; đưa ra những lời chỉ trích tiêu cực; đóng băng cảm xúc; im lặng trừng phạt; phản ứng thái quá với những chuyện không hề đe dọa; né tránh cam kết; né tránh xung đột; tạo ra những kiểu phụ thuộc không lành mạnh; nói dối; thao túng; gaslight; kiểm soát quá mức; ghen tuông cực đoan; thậm chí là ngoại tình; cô lập người kia khỏi những người khác… và danh sách này còn dài nữa.

Nói một cách đơn giản, sự bất an của bạn khiến bạn hành xử theo những cách có thể là để tự bảo vệ, nhưng lại làm cho mối quan hệ trở nên thiếu an toàn, thậm chí không thể tiếp tục và cuối cùng là bị phá hủy.

#2. Chúng ta có thể rơi vào “mô thức hạ thấp ngầm”.

Mô thức này là một cơ chế bảo vệ độc hại, đáng để tách riêng thành một điểm. Nó là sự phóng chiếu cảm giác tệ về bản thân ra thế giới. Đơn giản mà nói, mô thức hạ thấp ngầm là khi thiếu tự tin vào bản thân khiến một người hạ giá trị của mọi thứ khác - bao gồm cả con người. Khi chúng ta cảm thấy tệ về bản thân, việc nhận ra giá trị của những thứ khác, đặc biệt là giá trị của người khác, khiến chúng ta cảm thấy tệ hơn vì sự so sánh. Vậy nên, chúng ta bắt đầu (vô thức hoặc có ý thức) tìm cách hạ thấp mọi thứ xung quanh để bản thân cảm thấy khá hơn.

Mô thức này thể hiện theo hai dạng.

Dạng thứ nhất: vì cảm thấy tệ về bản thân, họ chủ động tìm cách hạ thấp, làm giảm giá trị, cắt nhỏ, xem nhẹ, loại bỏ, hạ giá, phủ nhận, bôi xấu, làm mất uy tín, thu nhỏ, dìm xuống, làm xẹp đi giá trị của một người hay một điều gì đó để cảm thấy mình có giá trị hơn.

Dạng thứ hai: vì cảm thấy tệ về bản thân, họ hạ thấp những thứ họ chạm vào, chỉ vì những thứ đó có liên quan đến họ. Nếu bất kỳ điều gì hay bất kỳ ai muốn gắn kết với họ, thì trong mắt họ, điều đó/ người đó không thể có giá trị cao được nữa. Nếu bạn muốn biết thêm, bạn có thể xem video của tôi có tựa đề: Mô thức giảm giá trị một cách kín đáo. Và vâng… chuyện này thật sự rất tồi tệ đối với bất cứ ai đang trong mối quan hệ với người như vậy.

#3. Thiếu tự tin vào bản thân tạo ra một “mặc cảm tự ti” làm suy yếu mối quan hệ.

Chúng ta có thể luôn nhìn bản thân như nhỏ bé hoặc thấp kém hơn người khác. Và khi điều này xảy ra, chúng ta mất đi sự tự tin vào quyết định và khả năng của chính mình. Sự thiếu tự tin này có thể khiến chúng ta thậm chí không dám bước vào những mối quan hệ mà mình thật sự muốn và cần - những mối quan hệ vốn có thể mang lại lợi ích cho mình. Chúng ta tự loại mình ra khỏi chính mối quan hệ mà mình khao khát.

Sự thiếu tự tin này cũng khiến chúng ta ngừng đưa ra quyết định cho bản thân, mà thay vào đó là giao quyền quyết định cho người khác, để họ nói cho mình biết phải làm gì, thậm chí trao cho họ trách nhiệm về mọi thứ. Vì sao? Vì chúng ta nghĩ mình quá tệ, nên tốt nhất để họ làm. Điều này đồng nghĩa bạn ngừng lãnh đạo và định hướng cuộc đời mình. Thay vào đó, bạn đi theo sự dẫn dắt của người khác và giao hết trách nhiệm cho họ.

Nhưng bạn biết điều gì không? Không chỉ vì điều này tạo áp lực cực lớn lên người kia - mà nhiều người rất thích chỉ bạn phải làm gì thực ra lại không biết điều gì là tốt nhất cho bạn. Họ thường chỉ kết nối sâu sắc với lợi ích của chính họ, rồi vô thức áp điều đó lên bạn.

Vậy nên, điều này đặt bạn vào vị trí như một con rối phục vụ cho mong muốn của người khác. Trên hết, khi bạn mất tự tin vào khả năng và quyết định của chính mình và vì vậy không mang chúng vào trong mối quan hệ, bạn vô tình tạo ra những mối quan hệ mang tính ái kỷ. Bạn khiến cho mối quan hệ rơi vào tình trạng gần như không còn “bạn” để người kia thật sự có thể ở trong một mối quan hệ cùng. Bạn tạo ra một mối quan hệ một chiều, nơi chỉ có người kia hiện diện. Và vì thế, khi người ta ở trong mối quan hệ với bạn, họ sẽ cảm thấy đơn độc và chịu toàn bộ áp lực.

#4. Thiếu tự tin vào bản thân khiến bạn trở nên không chân thật và không trung thực trong các mối quan hệ. Nếu bạn cảm thấy mình không có giá trị, bạn sẽ không muốn thể hiện bản thân - kể cả trước người khác. Thay vào đó, bạn có thể chọn dựng lên một lớp mặt nạ, thứ mà bạn tin rằng người ta sẽ trân trọng, chấp nhận và tán thành. Điều này khiến bạn trở nên “giả” trong mối quan hệ. Nó là một kiểu lừa người khác. Và bạn không thể vừa lừa người khác vừa mong mối quan hệ diễn ra tốt đẹp được.

Rất nhiều vấn đề sinh ra từ việc không chân thật và không trung thực. Dưới đây chỉ là một phần nhỏ trong số đó. Khi bạn không chân thật, bạn sẽ không bao giờ được yêu thương và trân trọng vì con người thật của mình. Bạn không thể tìm thấy sự thuộc về thật sự. Người khác không thể - và không nên - tin tưởng bạn nếu bạn làm như vậy. Điều này hoàn toàn đi ngược lại niềm tin cần có trong một mối quan hệ. Bạn sẽ luôn cảm thấy không hài lòng trong mọi mối quan hệ, vì bạn không cảm thấy mình thật sự tồn tại trong đó. Bạn rơi vào mô thức rằng bạn không thể vừa là chính mình vừa ở trong một mối quan hệ. Và điều này tạo ra “vòng xoáy luẩn quẩn không cần thiết” - bạn khao khát mối quan hệ, nhưng chính mối quan hệ lại khiến bạn đau đớn.

Nếu bạn bộc lộ con người thật trong một mối quan hệ được xây dựng từ lớp mặt nạ, bạn sẽ đối mặt với xung đột lớn và có thể dẫn đến một sự rạn nứt không thể hàn gắn. Bạn tự đặt mình vào vị trí bị từ chối. Khi bạn bước vào một mối quan hệ dựa trên tiền đề sai lệch, bạn tự tạo ra kết cục bị từ chối khi người kia phát hiện bạn khác hoàn toàn với hình ảnh mà bạn đã “thể hiện”. Bạn là một người khác so với phiên bản mà bạn đã tạo dựng. Và như vậy, bạn tự tạo ra một “lời tiên tri tự ứng nghiệm” rằng mình sẽ không được trân trọng vì con người thật của mình. Điều đó là hiển nhiên, vì bạn đã tự bán mình như một người khác, và những mối quan hệ được xây dựng dựa trên sự giả dối ấy rất dễ tan vỡ.

Nếu bạn không chân thật, bạn không thể đưa ra lựa chọn đúng đắn về việc nên ở bên ai. Và vì vậy, bạn tự đảm bảo rằng mình sẽ rơi vào các mối quan hệ không phù hợp. Và như tôi đã nói đi nói lại rất nhiều lần: những mối quan hệ không phù hợp là nỗi khổ đau tuyệt đối.

#5. Bạn sẽ thực sự gặp khó khăn trong việc giao tiếp nhu cầu của bản thân và mang những nhu cầu ấy vào mối quan hệ. Vấn đề nằm ở chỗ này: để có thiếu tự tin vào bản thân, chúng ta thường lớn lên trong môi trường khiến mình cảm thấy mình chẳng có giá trị gì đối với người khác. Những môi trường ấy khiến chúng ta có cảm giác mình “sai”, “xấu”, “không đúng”. Điều đó có nghĩa là chúng ta đã bị từ chối vì những gì chân thật nhất về mình: cảm xúc, suy nghĩ, sở thích, điều không thích, và đặc biệt là nhu cầu. Sự liên tưởng này không biến mất khi ta trưởng thành. Ta vẫn cảm thấy mình sẽ bị từ chối nếu bộc lộ chúng.

Điều này khiến ta không dám nói thật cảm xúc của mình trong mối quan hệ, không dám nói thật suy nghĩ của mình. Ta cũng kìm nén, phủ nhận và chối bỏ nhu cầu của chính mình. Khi cảm thấy tệ về bản thân, ta cảm thấy xấu hổ về nhu cầu của mình. Ta không thể tưởng tượng rằng sẽ có ai muốn đáp ứng những nhu cầu ấy, hoặc thậm chí còn cảm thấy được lợi khi làm vậy. Thế là ta giấu chúng khỏi người kia và khỏi chính mối quan hệ.

Nhưng không thể tạo ra một mối quan hệ thật sự theo kiểu này được. Mối quan hệ là một điệu nhảy giữa hai con người. Và một phần lớn của điệu nhảy đó là nhu cầu. Và chỉ vì ta kìm nén, phủ nhận nhu cầu không có nghĩa là chúng mất đi. Chúng sẽ trồi lên theo những cách vô thức.

Điều này nghĩa là gì? Nghĩa là bạn rất có khả năng trở thành người cực kỳ thao túng. Vì thao túng xảy ra khi ta cảm thấy mình không thể đáp ứng nhu cầu một cách trực tiếp. Lúc đó, vô thức của ta sẽ tiếp quản và tìm cách đáp ứng nhu cầu ấy theo con đường vòng.

Việc không được đáp ứng nhu cầu cũng sẽ khiến ta tức giận và bất mãn trong mối quan hệ. Nó cũng tạo ra xung đột không được giải quyết, bởi một phần quan trọng của việc giải quyết xung đột là xác định nhu cầu của cả hai và thực hiện những nhu cầu đó. Xung đột lặp đi lặp lại mãi không được giải quyết sẽ bào mòn mối quan hệ cho đến khi nó đổ vỡ.

#6. Bạn có thể dành toàn bộ thời gian trong mối quan hệ để “bù đắp quá mức”. Hãy hiểu “bù đắp quá mức” là hành vi làm mọi thứ quá mức cần thiết, cố gắng đến mức cực đoan để giữ cho người khác muốn ở trong mối quan hệ với bạn - vì bạn tin rằng đó là cách để bù đắp cho cảm giác mình thiếu giá trị. Điều này có thể thể hiện theo rất nhiều cách. Ví dụ, bạn có thể từ bỏ hoàn toàn nhu cầu của mình để chỉ tập trung vào nhu cầu của đối phương và cố gắng đáp ứng tất cả chúng.

Nó cũng có thể biểu hiện bằng việc bạn cố gắng trở nên xuất sắc vượt trội ở một kỹ năng nào đó mà bạn biết người khác đánh giá cao và mong muốn, rồi dồn hết mọi thứ vào kỹ năng đó và “khoe” nó ra để bù đắp. Nó có thể biểu hiện bằng việc bạn làm mọi thứ trong khả năng để làm hài lòng người khác, để làm những gì họ muốn. Nó có thể thể hiện thành chủ nghĩa hoàn hảo. Nó có thể thể hiện thành việc bạn tặng quá nhiều quà, hoặc những trải nghiệm đắt đỏ cho người khác để bù đắp cho cảm giác thiếu thốn/nhiều khiếm khuyết bên trong bạn. Nó cũng có thể thể hiện bằng việc bạn buông bỏ hết các mối quan hệ khác chỉ để tập trung vào một mối quan hệ yêu đương. Nếu bạn nhận ra điều này trong chính mình, bạn có thể xem thêm video của tôi có tựa đề: Mô thức “Con khỉ nhảy múa” trong các mối quan hệ

#7. Nhu cầu được trấn an và xác nhận liên tục trong mối quan hệ. Khi chúng ta có thiếu tự tin vào bản thân, ta giống như một cái hố không đáy đối với sự trấn an và xác nhận. Ta trở nên hoàn toàn phụ thuộc vào việc người kia phải cư xử theo một cách nào đó để ta cảm thấy ổn về bản thân. Lý do là khi ta cảm thấy tồi tệ về mình, nó giống như làm ô nhiễm chính hình ảnh bản thân ta. Sự tích cực của người khác hướng đến ta sẽ rơi vào “dòng nước độc hại” của cái nhìn sai lệch mà ta có về chính mình. Đi kèm với việc ta cảm thấy tệ khi phải nói cho người kia biết rằng lý do mình cần được trấn an cực độ là như vậy - nên ta sẽ chẳng nói đâu.

Điều này khiến người kia bắt đầu cảm nhận rằng không có lượng trấn an hay xác nhận nào là đủ. Nó khiến họ cảm thấy bị nghi ngờ liên tục, hoặc giống như họ chưa bao giờ làm đủ tốt, hoặc đang làm điều gì đó sai/sai trái trong mối quan hệ, hoặc không bao giờ làm đúng. Tất cả những điều này khiến họ cảm thấy như mình đang đổ năng lượng vào một cái ly bị thủng đáy. Điều này bào mòn họ, khiến mối quan hệ trở nên căng thẳng và thậm chí vô vọng - như thể không có lượng nỗ lực nào đủ để làm mối quan hệ an toàn. Điều này cũng làm trồi lên sự bất an trong chính người kia - họ rất có thể sẽ tự trách bản thân về điều đó.

#8. Ganh tị và cô lập người kia. Khi thiếu tự tin vào bản thân, chúng ta có vấn đề với sự ganh tị. Ta thường cảm thấy một dạng ganh tị pha tức tối với những người có thứ mà ta muốn, hoặc những người mà ta cho rằng là mối đe dọa đối với việc giữ được điều ta trân quý. Gốc rễ của ganh tị là nỗi sợ đánh mất thứ mà ta coi trọng. Nỗi sợ này làm ta lo âu, nghi ngờ, phòng vệ, mất niềm tin, cảnh giác quá mức, muốn sở hữu và bảo vệ theo cách tiêu cực. Nó khiến những người mà ta xem là “giá trị hơn mình” trở thành mối đe dọa có thể khiến ta mất đi người mình yêu quý.

Điều này có thể làm ta trở nên đối đầu không cần thiết với người khác - thậm chí xem họ như kẻ thù - và khiến ta cô lập người mình yêu khỏi các mối quan hệ khác. Việc cô lập có thể dưới dạng: ngăn cản họ tiếp xúc với người khác, theo dõi sự liên lạc của họ, thậm chí can thiệp vào nó. Có thể cố tình tạo ra cảm giác cô lập trong họ, gây bất an để họ tự tách mình khỏi mọi người. Bạn sẽ thấy mô thức “tam giác hóa” khá nhiều - chẳng hạn “dựng” họ chống lại một ai đó, hoặc tạo ra hệ quả cảm xúc mỗi khi họ kết nối với người khác. Trong tình huống cực đoan, thậm chí có thể ngăn họ gặp gỡ người khác về mặt thể chất.

#9. Né tránh xung đột. Khi thiếu tự tin vào bản thân, ta cảm thấy mình đang đứng trên nền đất lung lay trong mọi mối quan hệ - vì ta tin rằng người ta chẳng có lý do gì để ở bên mình cả. Vì vậy, ta không thể “chịu nổi” xung đột. Ta sợ hãi cực độ mỗi khi có xung đột, ta cảm thấy như mình sắp bị bỏ rơi. Vấn đề là: xung đột là điều cần thiết trong một mối quan hệ. Nó là cách duy nhất để cải thiện mối quan hệ và làm nó mạnh hơn. Xung đột buộc hai người phải điều chỉnh lại để xây dựng một mối quan hệ tốt hơn. Hai người không thể học cách “nhảy cùng nhau” trong cuộc sống nếu không có xung đột.

Khi ta né tránh xung đột, ta không bao giờ nói ra vấn đề để giải quyết, và thế là nó chẳng bao giờ được giải quyết. Thay vào đó, nỗi đau, nỗi sợ và các cảm xúc tiêu cực cứ tích tụ dần. Những điều chưa được giải quyết tạo áp lực lên mối quan hệ và khiến nó bắt đầu nứt vỡ. Việc không thể giải quyết vấn đề khi chúng còn nhỏ đảm bảo rằng chúng sẽ phình to, trở thành những vấn đề khổng lồ - đặc biệt là các đổ vỡ về niềm tin - những thứ rất khó, thậm chí không thể hàn gắn.

#10. Thiếu tự tin vào bản thân khiến bạn cô lập và đẩy các mối quan hệ ra xa hoàn toàn. Khi ta cảm thấy mình không có giá trị, ta đoán trước rằng mối quan hệ sẽ chỉ là lời nhắc đau đớn về sự thiếu sót của mình và rằng cuối cùng ta sẽ bị bỏ rơi. Để tránh nỗi đau đó - và để cảm thấy mình có quyền kiểm soát nỗi đau hơn là phó mặc cho người khác - ta rút mình khỏi các mối quan hệ. Ta từ chối người khác trước khi họ có cơ hội từ chối ta. Ta tự cô lập mình. Theo cách đó, ta kiểm soát nỗi đau của chính mình, kiểm soát sự cô đơn của mình. Ta giữ bản thân trong sự thiếu thốn - mà với nhiều người, cảm giác này còn đỡ hơn rất nhiều so với việc có một ai đó mà mình cần sâu sắc rồi bị họ từ chối và mất họ.

#11. Thiếu tự tin vào bản thân khiến ta duy trì những mối quan hệ không lành mạnh. Khi ta cảm thấy tệ về bản thân, ta không cảm thấy mình xứng đáng được đối xử tử tế. Ta cũng không tin rằng mình có thể ở bên những người có giá trị cao. Ta tin rằng họ sẽ từ chối mình, nên ta cảm thấy “an toàn hơn” khi ở cùng những người rối loạn hoặc không phù hợp. Điều này khiến ta chấp nhận sự đối xử tệ hại từ người khác. Ta bám vào những người rối loạn, thậm chí lạm dụng. Ta tự nhủ rằng “có người như vậy là tốt lắm rồi” và rằng “sẽ chẳng ai khác muốn mình”. Ta bước vào những mối quan hệ củng cố hình ảnh tiêu cực của mình. Ta không đặt ra những ranh giới cần thiết. Ta chấp nhận ít hơn mức mình xứng đáng. Ta vừa tạo ra, vừa duy trì những mối quan hệ đầy đau đớn.

Khi làm vậy, ta có thể không dành năng lượng để làm mối quan hệ tốt lên, mà trở thành người góp phần vào vòng lặp rối loạn. Hoặc ta có thể đổ toàn bộ công sức vào một mối quan hệ vốn đã vô vọng. Hoặc ta có thể ở trong mối quan hệ với người không hề có ý định cam kết. Và thay vì nhận ra điều này - rằng ta không thể có một mối quan hệ đúng nghĩa với người không có ý định xây dựng nó - ta lại nhận hết trách nhiệm để “cứu vãn” mối quan hệ, thay vì kết thúc nó khi cần thiết.

Thay đổi cách nhìn về bản thân theo hướng tích cực là một phần cực kỳ quan trọng để xây dựng một cuộc đời đáng sống. Và đó cũng là điều thiết yếu để tạo nên những mối quan hệ mà bạn thật sự mong muốn có trong đời. Điều này giờ đây chắc đã quá rõ ràng, vì bạn đã hiểu sức ảnh hưởng khủng khiếp của thiếu tự tin vào bản thân lên các mối quan hệ.

Chúc bạn một tuần thật tốt lành.

Link gốc của bài viết

https://www.youtube.com/watch?v=KIIKp67PxNk

https://tealswan.com/