Truyền Thuyết về Tai Nạn Phi Thuyền Không Gian - Chương 7

 

Chương 7

 

Hoa Văn Trên Tấm Chăn

MỘT CÁCH KHÁC ĐỂ TÌM HIỂU về dân tộc của Tuin là hỏi về quần áo. Một số kiểu dáng và chất liệu nhất định thường đặc trưng cho từng thời kỳ hoặc quốc gia cụ thể.

 

D: Họ lấy chất liệu làm quần áo của anh từ đâu?

 

B: Tôi không chắc. Tôi thường đi săn. Người ta dùng rất nhiều da thú. Có một loại cây mà phụ nữ dùng. Họ lấy phần thân của loại cây này, và tôi nghĩ họ ngâm nó trong nước bằng cách nào đó rồi đôi khi đập nó giữa những hòn đá. Nhưng tôi không thật sự chắc thứ tự làm như thế nào. Sau khi ngâm và đập để tách các sợi ra, họ đem phơi ngoài nắng.

 

D: Nhưng chẳng phải các sợi sẽ rất ngắn sao?

 

B: À, họ xoắn chúng lại với nhau để làm chúng dài hơn. (Dùng tay minh họa.) Họ cũng lấy lông từ dê. Nó mềm và tạo ra loại vải tốt, nhưng lông dê thì ngắn nên tôi nghĩ phải cần rất nhiều. Phụ nữ có những thứ để dệt trên đó. Nhưng tôi không biết nó hoạt động ra sao. Với tôi nó rất bí ẩn.

 

D: Nhưng việc săn bắn của anh chắc cũng bí ẩn với họ thôi.

 

B: Tôi nghĩ bạn nói đúng. Có lần tôi đã gợi ý - khi phụ nữ trong làng thiếu sợi - tôi chỉ cho họ thấy rằng vỏ cây cũng có sợi bên trong. Tại sao không thử dùng nó? Họ đồng ý là có sợi trong đó, nhưng họ không biết làm sao xử lý để nó trở thành sợi thay vì chỉ là vỏ cây. Họ nói như vậy sẽ quá nhiều việc. Tôi chỉ là một thợ săn thôi, tại sao họ phải nghe tôi chứ? Nhưng tôi đã nói với họ rằng cứ ghi nhớ điều đó đi.

 

Tuin mô tả loại cây chủ yếu được dùng để lấy sợi. Nó cao khoảng giữa đùi, gồm một thân chính với những chiếc lá rộng, dẹt và nhọn. Những chiếc lá rộng khoảng một inch rưỡi, mọc ra từ thân theo bốn phía theo hình xoắn ốc. Hoa mọc ở phần ngọn hoặc tán cây, là một bông nhỏ màu tím xanh với tâm vàng, được bao quanh bởi một cụm lá. Những sợi tốt nhất để làm quần áo nằm trong thân cây. Mô tả này rất giống cây lanh, loại cây đã được trồng từ thời tiền sử để sản xuất vải lanh.

 

Anh ấy nói có nhiều loại khung cửi khác nhau. Một khung lớn được dùng để dệt chăn. Anh dùng tay minh họa rằng họ quấn sợi quanh những thanh gỗ có hình dạng đặc biệt rồi chuyền qua chuyền lại. Qua lời giải thích có thể thấy rõ anh đã từng quan sát quá trình này nhưng không hiểu rõ cách hoạt động của nó. Một số phụ nữ có thể dệt rất nhanh. Ngoài ra còn có một khung nhỏ hơn dùng để dệt các dải vải, như loại dùng để may áo sơ mi, thắt lưng hoặc thứ tương tự. Một đầu của khung được móc vào tường, đầu còn lại móc vào quần áo của họ. Họ sẽ ngả người ra sau để giữ độ căng cho sợi vải.

 

D: Anh tự làm quần áo của mình sao?

 

B: Thường là vậy, trừ khi có một cô gái hay một phụ nữ trong làng muốn trở nên thân thiết hơn với tôi. (Cười mỉm.)

 

D: (Cười.) Anh khâu các tấm da lại với nhau bằng cách nào?

 

B: Có những sợi trong cơ thể động vật mà bạn có thể dùng được. Những sợi nối cơ bắp và thịt lại với nhau. Bạn có thể dùng chúng hoặc dùng những dải da nhỏ. Và tôi đục lỗ trên da rồi xỏ chúng lại với nhau. Đó là những tấm da đã được xử lý. Trước tiên tôi dùng dao cắt chúng theo hình dạng cần thiết. Rồi xỏ chúng lại bằng những dải da nhỏ hoặc bằng sợi lấy từ cơ thể động vật.

 

D: Anh dùng gì để đục lỗ?

 

B: Ồ, thường thì tôi có một cái xương nhỏ. Có những chiếc xương nhỏ rất sắc. Và nếu tôi không có xương nhỏ tiện tay thì có thể dùng đầu nhọn của con dao.

 

D: Rất khéo léo.

 

Tôi ngạc nhiên khi nghe Tuin nói rằng anh ấy cũng thích làm một kiểu dệt nào đó.

 

B: Đó là những việc tôi thích làm vào mùa đông. Những ngày - hay đúng hơn là những đêm - trở nên rất dài. Bạn phải làm gì đó. Nếu chỉ ngồi yên thì cảm giác như những bức tường đang khép lại quanh mình. Và bạn biết đấy, tôi vốn không thích ở dưới mái nhà rồi. Vì vậy một trong những việc tôi làm là lấy dây và dây da rồi thắt nút chúng theo nhiều kiểu khác nhau và tạo thành các hoa văn bằng những nút thắt đó. Tôi biết việc đó giúp tôi không gây vướng víu, giúp tôi tránh khỏi rắc rối. Đôi khi tôi giữ lại thứ mình làm, đôi khi tôi đem cho người khác. Còn tùy nó trở thành hình dạng gì. Có một phụ nữ lấy một cái rồi treo nó lên vài cái móc và dùng nó thay cho cái nôi. Một người khác lấy một cái rồi treo nó lên trần nhà. Cô ấy dùng nó để ngăn một căn phòng của mình.

 

Trong một buổi thôi miên khác, tôi có thể thu thập thêm thông tin về các loại cây được dùng để nhuộm vải.

 

B: Hôm nay tôi đã đi săn trong rừng, nhưng lần này không phải săn động vật. Hôm nay tôi lười biếng. Tôi đi tìm vài loại thảo mộc và rễ cây cho phụ nữ trong làng.

 

D: Họ nhờ anh tìm những loại thảo mộc gì?

 

B: Nhiều loại khác nhau. Tôi tìm chúng dựa vào mùi và hình dáng. Một số loại hoa. Có một loài hoa màu tím nhạt với tâm vàng mà họ dùng cho việc gì đó. Tôi không biết họ dùng nó làm gì. Và một bông hoa nhỏ màu trắng có bốn cánh. Và những loại cây khác tương tự như vậy.

 

D: Họ chỉ dùng phần hoa thôi sao?

 

B: Không, họ dùng cả cây. Tôi chỉ lấy về vài cái rễ thôi. Tôi để lại phần rễ để cây có thể mọc lại. Nhưng họ thích tôi mang cả cây về hơn. Có một loại khác màu tím đậm hơn mà họ dùng để nhuộm sợi len của họ nhằm thay đổi màu sắc của nó.

 

D: Vậy loại đó không dùng làm thuốc sao?

 

B: Ừm, có chứ. Nó có thể được dùng làm thuốc, nhưng cũng được dùng để tạo màu.

 

D: Họ làm điều đó như thế nào?

 

B: Họ trộn những bông hoa đó, và đôi khi dùng thêm bất kỳ loại quả mọng nào có sẵn, với một loại vỏ cây nhất định, thường giống như vỏ cây sồi. Rồi họ đun chúng trong nước và tạo ra một hỗn hợp màu đậm. Họ cho những sợi vải mà họ muốn nhuộm vào trong đó. Khi mới lấy các sợi ra, màu rất đậm. Nhưng khi phơi khô dưới nắng thì màu sẽ dịu lại.

 

D: Có những màu nào khác không?

 

B: Màu nâu và một màu xanh vàng nhạt rồi nhạt dần thành màu vàng.

 

D: Còn màu trắng thì sao? Họ có mặc màu trắng không?

 

B: Ồ, đôi khi có, nhưng màu sắc trông đẹp hơn. Nhưng nó không phải màu trắng như mây đâu. Nó giống màu trắng của rơm hơn.

 

Có rất nhiều hướng để khám phá khi cố gắng xác định địa điểm và danh tính của một dân tộc chưa được biết đến. Một người bạn của tôi, là chuyên gia về người Mỹ bản địa, khuyên tôi nên tìm hiểu bất kỳ hoa văn nào được dùng để trang trí bởi dân tộc này. Vì loại hình này thường được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, nên đôi khi nó có thể giúp xác định một bộ tộc cụ thể. Nhiều hoa văn là phổ biến và được dùng chung bởi nhiều nhóm người, nhưng cũng có những hoa văn độc nhất ở một số khu vực nhất định. Tôi đã cố theo đuổi hướng điều tra này.

 

Tuin trước đó đã mô tả những hoa văn kỳ lạ được dùng trên chiếc mũ trắng mà người thông thái đội trong lễ hội mùa hè. Tôi hỏi liệu còn loại hoa văn nào khác được dùng trên quần áo hay đồ dùng trong nhà không. Anh nói rằng phụ nữ rất giỏi đan giỏ và dệt chăn, và họ thường đưa các hoa văn vào trong đó.

 

D: Anh nói họ làm đồ vật từ một loại đất sét nào đó phải không? Họ có vẽ hoa văn gì lên đó không?

 

B: Ồ có chứ, luôn luôn có. Thường là những hoa văn trông giống tia chớp chạy quanh. (Dùng tay minh họa.)

 

D: Lên xuống? Kiểu ngoằn ngoèo à?

 

B: Đúng vậy. Và có người làm những dây leo với những chiếc lá mở ra, rồi làm chúng chạy vòng quanh. Và có người đặt hình động vật lên đó. Bạn có thể dùng bất cứ thứ gì khiến bạn thích thú. Điều đó giúp bạn nhận ra đó là cái nồi của mình vì đó là hoa văn của bạn. Bạn truyền lại cho con cái những hoa văn theo cách truyền thống, rồi bạn cho chúng thấy rằng chúng có thể thay đổi và làm bất cứ điều gì chúng thích với chúng. Bạn cho chúng xem vài thứ mà bạn đã từng làm. Và người học nghề từ bạn sẽ học các hoa văn truyền thống rồi bắt đầu tự tạo ra những hoa văn của riêng họ. Và chúng được truyền lại theo cả hai cách.

 

D: Những hoa văn truyền thống trông như thế nào?

 

B: Một số hoa văn trông giống những cụm đá và một số giống hình phân nhánh của các loại cây khác nhau - đôi khi là hình dạng của lá hoặc chỉ đơn giản là thứ gì đó được tưởng tượng ra.

 

D: Vậy là thứ gì đó từ thiên nhiên.

 

B: Hoặc từ tâm trí của bạn. Có thể một người thợ dệt nhìn thấy hình dạng của một ngọn núi mà cô ấy thích và cô ấy sẽ tạo ra một hoa văn dựa trên hình dạng đó. Có một hoa văn mà phụ nữ dùng cho chăn của họ gọi là “con tàu của những Vị Cổ Nhân.” Nó rất cầu kỳ, và tôi nghi ngờ rằng mỗi thế hệ đều thêm vào đó một chút gì đó. Nhưng họ vẫn truyền lại nó như một hoa văn truyền thống ngay cả khi họ đã thêm vào.

 

Giờ thì anh ấy đã khiến tôi thật sự chú ý. Nếu họ có một hoa văn gọi là “con tàu của những Vị Cổ Nhân”, thì có thể nó sẽ cho tôi vài thông tin về hình dạng của phi thuyền đó. Anh không thể tìm được từ để mô tả nó nhưng đồng ý vẽ cho tôi xem. Bình thường tôi luôn chuẩn bị cho khả năng đối tượng sẽ vẽ hoặc viết trong lúc thôi miên. Nhưng lần này tôi bị bất ngờ nên cố trò chuyện với Tuin trong lúc lục tìm trong chiếc cặp của mình một cuốn giấy và cây viết lông.

 

B: Đó là hoa văn cầu kỳ nhất mà phụ nữ dệt. Có thể tôi sẽ không vẽ được nó đúng như hình dáng thật của nó. Tôi nhắc tới nó vì bạn có vẻ hứng thú với các truyền thuyết về những Vị Cổ Nhân. Phần lớn hoa văn được tạo bằng nhiều màu khác nhau tùy theo cách ánh sáng chiếu vào. Một số phần nhất định của hoa văn lúc nào cũng được làm cùng một màu.

 

Cuối cùng tôi cũng lấy đủ mọi thứ cần thiết. Tôi bảo Beth mở mắt rồi đưa cho cô ấy cuốn giấy và cây viê`t. Cô phản ứng giống như nhiều đối tượng khác khi họ nói từ một thời đại rất xa xưa. Mặc dù giấy và viết lông là những vật dụng rất bình thường trong thế giới hiện đại của Beth, nhưng với tâm trí của Tuin thì chúng hoàn toàn xa lạ. Cô sờ tờ giấy như thể đang cố hiểu xem nó là loại vật chất gì. Sau đó cô xem xét cây viết như thể cố tìm ra đầu nào để dùng. Cô nhận xét rằng những vật này thật kỳ lạ. Tôi phải chỉ cho cô cách cầm nó. Rõ ràng Tuin đang đối diện với một vật thể mà anh chưa từng thấy trước đây. Anh thận trọng vẽ vài nét ở đầu trang giấy rồi nhận xét: “Nó màu đen. Tôi sẽ không thể làm đúng màu của nó được.” Tôi khuyến khích anh cứ tiếp tục và thử tái hiện lại hoa văn cho tôi xem. Sau khi bắt đầu vẽ, anh nhanh chóng quen với việc dùng viết lông. Anh lo lắng về việc phải vẽ đúng cách, vì anh nói phụ nữ luôn làm nó cân đối khi dệt tấm chăn. Anh bắt đầu từ phía dưới của bức hình và vừa vẽ vừa bình luận về từng phần của hoa văn. Phải mất vài phút mới hoàn thành vì nó quả thật rất phức tạp.

B: Phần phía dưới này lúc nào cũng được làm màu cam hoặc vàng. Có lẽ đó là lửa. Và bên này cũng vậy. Đây là phần duy nhất của hoa văn luôn luôn được làm bằng màu truyền thống. Và ở phía ngoài này đôi khi họ làm thành những đường cong xoắn. Và đôi khi họ làm những đường xoắn đó màu bạc, còn phần phía trên này màu vàng kim. (Đây là phần phía dưới trông giống như lửa và khói bốc ra từ đáy con tàu.) Đây là chỗ mà trí tưởng tượng của họ bắt đầu tạo ra những thứ kỳ lạ. Đôi khi họ thêm những đường nhỏ ở phía trên này. Như tôi đã nói, chúng trở nên rất cầu kỳ. (Đây là phần thân tàu, phần trông giống như các động cơ đẩy.)

 

Rồi đôi khi họ đặt một cánh cửa vào đó, nhưng không giống bất kỳ cánh cửa nào bình thường cả. (Có thể anh ấy muốn nói cánh cửa nằm quá cao so với mặt đất. Nó cũng có hình dạng kỳ lạ.) Và trong cánh cửa đó đôi khi họ vẽ những thứ tưởng tượng, chỉ là ý thích bất chợt của người dệt muốn làm thế nào thôi. Bạn thật sự có thể dùng trí tưởng tượng của mình. Đôi khi họ vẽ hình đồ nội thất với các đường xoắn trang trí thêm vào. Và đôi khi họ vẽ hình tưởng tượng về những Vị Cổ Nhân. Thường họ sẽ làm họ trông rất cao và gầy, và thường có màu bạc. Đôi khi họ còn làm một cái ghế của những Vị Cổ Nhân. Người ta nói cái ghế đó có thể di chuyển và bạn có thể ngả đầu ra sau. Và phía trên này thường sẽ luôn có một ngôi sao màu bạc được đặt vào. (Anh vẽ một ngôi sao phía trên cánh cửa.) Chỉ là nó phải cân đối. Ngôi sao của tôi không cân đối. Tôi là thợ săn mà.

 

D: Hoa văn này có được lặp đi lặp lại nhiều lần không?

 

B: Thường nó được làm ở phần trung tâm của tấm chăn hoặc thứ gì tương tự. Phần cầu kỳ bao quanh nó thì được lặp đi lặp lại nhiều lần, nhưng chỉ có một con tàu của những Vị Cổ Nhân thôi. Nó chỉ được làm một lần. Và trên một loại chăn, phần này (lửa và khói) được kéo dài thành những hoa văn ngày càng cầu kỳ hơn. Chuyển sang những màu khác nhau tùy theo các mô thức khác nhau. Rồi ở phần còn lại, (bầu trời) là mặt trời, nhưng đôi khi họ làm một phần với các ngôi sao và mặt trăng.

 

D: Phần đó (bầu trời) có màu tối sao?

 

B: À, còn tùy họ muốn dùng màu gì. Những ngôi sao thì họ làm như thế này. (Anh dùng tay tạo những vòng tròn nhỏ.) Nhưng với nhiều màu khác nhau. Và đôi khi họ làm chúng theo đúng mô thức của các ngôi sao. (Ý anh ấy có phải là hình dạng của các chòm sao không?) Có vài cái với hoa văn còn cầu kỳ hơn nữa tùy theo người dệt muốn làm thế nào.

 

Anh ấy đã hoàn thành. Tôi lấy cuốn giấy và cây bút ra khỏi tay cô ấy, rồi cô nhắm mắt lại và thư giãn một lần nữa. Đây luôn là một hiện tượng rất thú vị để quan sát. Nó có vẻ rất nhân tạo, không tự nhiên như khi đối tượng đang tỉnh táo. Giống như thể người đó là một người máy đang tuân theo mệnh lệnh với ánh mắt vô hồn vậy. Trong trường hợp này là mệnh lệnh phải vẽ, một hành động không tự nhiên đối với Tuin. Khi việc đó kết thúc và tôi lấy các vật dụng đi, cảm giác như có một công tắc được kích hoạt và họ lập tức quay trở lại trạng thái xuất thần trước đó. Tôi thường tự hỏi nhân cách kia sẽ nghĩ gì nếu họ nhận ra tôi hoặc nhận ra thứ gì khác trong căn phòng. Liệu họ có ngạc nhiên hay sợ hãi khi mở mắt ra và thấy mình đang ở trong một nơi xa lạ không? Nhưng điều đó chưa bao giờ xảy ra. Vì một lý do không thể giải thích, khi họ mở mắt để vẽ, viết hoặc xem sách hay hình ảnh cho tôi, họ không bao giờ chú ý đến bất cứ thứ gì ngoại trừ điều mà sự chú ý của họ bị hướng vào - nhiệm vụ đang làm. Đây là một điều tốt vì tôi đã đủ vất vả để giải thích các vật liệu viết cho họ rồi, chưa kể còn phải giải thích môi trường xung quanh nữa. Một khi họ thư giãn trở lại, nhân cách kia tiếp tục hoạt động trong môi trường riêng của họ mà không hề có dấu hiệu cho thấy điều gì bất thường đã xảy ra.

 

Bức vẽ rõ ràng gợi lên hình ảnh một phi thuyền với lửa và khói phun ra từ các động cơ đẩy ở phía dưới. Tôi khen Tuin về bức vẽ. Anh ấy không hề ấn tượng.

 

B: Nó không đẹp. Đừng nói với bất kỳ người phụ nữ nào rằng tôi đã vẽ cái đó. Họ sẽ không nói chuyện với tôi suốt cả một mùa.

 

D: (Cười.) Không, tôi sẽ không nói đâu. Mọi thứ chúng ta làm chỉ là giữa hai chúng ta. Không ai khác cần phải biết. Con tàu đó, hình dạng của nó vốn là như vậy sao? Nhọn như vậy à?

 

B: À, đó là điều người ta nói. Tôi không biết. Có lẽ nó đã bị thay đổi qua nhiều năm rồi.

 

D: Vì nó trông rất giống hình dạng của một ngọn núi, đúng không?

 

B: Đúng vậy. Theo các truyền thuyết thì có thể nó từng thon hơn, nhưng mọi chuyện là vậy đó.

 

D: Vậy khi phụ nữ tạo các hoa văn, họ đã thay đổi chúng?

 

B: Đúng vậy. Có lẽ họ không cố ý.

 

D: Nhưng chuyện đó là tự nhiên thôi. Tôi từng nghe nói có vài con tàu hoàn toàn tròn.

 

B: Làm sao bạn điều khiển nó được?

 

D: Tôi không biết. Tôi vẫn chưa tìm ra điều đó. Dĩ nhiên, anh cũng không biết con tàu kia được điều khiển như thế nào mà, đúng không?

 

B: Không.

 

D: Anh đã cho tôi rất nhiều thông tin, và tôi đang ghi âm cũng như viết chúng lại. Sẽ không ai biết ngoài chúng ta. Những người phụ nữ không cần phải biết.

 

B: Họ biết mà. Tôi chỉ đang kể cho bạn những gì mọi người đều biết thôi. Chỉ đừng để họ biết tôi đã vẽ cho bạn vài hoa văn của họ. Tôi không muốn những người thân thiện với tôi nổi giận.

 

D: Những điều anh kể với tôi không phải việc của họ. Nó chỉ đơn giản là thú vị với tôi thôi. Tôi thích đến đây trò chuyện với anh.

 

B: Bạn đã ở đây vài lần rồi. Chúng ta đã nói rất nhiều chuyện.

 

D: Nhưng anh không phiền chứ?

 

B: Không, nếu phiền thì tôi đã không ở đây rồi. Tôi đã đi săn ngoài kia rồi.

 

D: Tôi nghĩ thật tốt khi chúng ta lưu giữ lại lịch sử này. Như vậy sẽ có nhiều người luôn biết chuyện gì đã xảy ra với dân tộc của anh. Tôi có thể quay lại vào những lúc khác và nói chuyện với anh như thế này nữa không?

 

B: Nếu bạn muốn. Chỉ đừng kể với ai về bức vẽ.

 

D: Không, không. Tôi hứa, tôi sẽ không nói đâu. Chỉ giữa anh và tôi thôi. Và nó sẽ được đưa vào lịch sử. Tôi có thể cho thấy nó trong đó.

 

B: Những người phụ nữ có nhìn thấy nó không?

 

D: Không, họ sẽ hoàn toàn không thấy đâu. Tôi muốn quay lại khi tôi nghĩ ra thêm vài câu hỏi nữa.

 

B: Bạn không nghĩ ra câu hỏi sao?

 

D: À, hiện giờ tôi chưa nghĩ ra thêm câu nào nữa.

 

Đó dường như là điều duy nhất khiến Tuin bận tâm. Anh sợ những người phụ nữ phát hiện ra việc anh đã vẽ các hoa văn của họ. Trong suốt nhiều tuần chúng tôi thực hiện quá trình hồi quy này, anh đã nhắc lại điều đó vài lần, rằng tôi không được kể cho phụ nữ biết điều anh đã làm.

 

Một điểm thú vị được nhắc đến sau này là hình dạng của ngôi sao mà anh đã vẽ trên phi thuyền. Nó có sáu cánh, nhưng không giống hình Ngôi Sao David. Nó trông như đang đứng trên hai chân. Tôi ghi nhớ trong đầu rằng sau này phải hỏi thêm về điều đó.